سرخط خبرها
فیلم کامل نقد کتاب انسان خردمند (هومو ساپینس) یووال نوح هراری توسط دکتر شروین وکیلی

فیلم کامل نقد کتاب انسان خردمند (هومو ساپینس) یووال نوح هراری توسط دکتر شروین وکیلی

دکتر شروین وکیلی عزیز امروز نقد خودشان را بر کتاب انسان خردمند : تاریخ مختصر بشر نوشته‌ی آقای یووال نوح هراری (عبری: יובל נח הררי  و انگلیسی: sapiens ) (فارسیانگلیسی) به صورت فیلم (ویدیو) و صوتی منتشر کردند و با توجه به گفتگویی که چند روز گذشته با شروین عزیز داشتم و پیشنهاد نقد این کتاب را مطرح کردم و ایشان هم گفتند که در فکر این کار هستند. و وقتی در جریان نقد این کتاب قرار گرفتم و بنا بر آن گذاشتم که وقتی این نقد منتشر شد ویدیو و صوت آن را در وب‌سایت خودم منتشر کنم و امروز همزمان با منتشر شدن آن این مطلب را می‌نویسم.

لازم به توضیح است که دکتر شروین وکیلی که این نقد را انجام می‌دهند کارنامه دانشگاهی و تحصیلاتی‌شان به شرح زیر است:

  • کارشناسی زیست شناسی جانوری، دانشکده­‌ی علوم دانشگاه تهران، ۱۳۷۵.
  • کارشناسی ارشد زیست شناسی جانوری (گرایش فیزیولوژی اعصاب)، دانشکده­‌ی علوم دانشگاه تهران، ۱۳۷۵-۱۳۷۸.
  • کارشناسی ارشد جامعه­‌شناسی، دانشکده­‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران، ۱۳۷۹-۱۳۸۱.
  • دکترای جامعه شناسی، دانشکده­‌ی علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۸۱-۱۳۸۵.

البته شروین عزیز نویسنده کتاب‌های بسیاری در زمینه فلسفه، جامعه‌شناسی و هنر و تاریخ و ادبیات و… بوده‌اند که در لینک زیر می‌توانید رزومه ایشان را به صورت PDF دانلود کنید:

دانلود رزومه‌کاری آقای شروین وکیلی

فیلم کامل نقد کتاب انسان خردمند

در ویدیو زیر می‌توانید فیلم کامل این نقد را مشاهده کنید:

برای دیدن ویدیو‌های بیشتر به تلوزیون زمان مراجعه کنید

برای مشاهده همه مطالب درباره شروین وکیلی اینجا را کلیک کنید

فایل صوتی کامل نقد کتاب انسان خردمند

در لینک زیر هم می‌توانید فایل صوتی کامل ویدیو بالا را به صورت رایگان دانلود کرده یا بشنوید:

دانلود فایل صوتی رایگان نقد کتاب انسان خردمند

خلاصه محتوای نقد وارد شده در فیلم بالا

دکتر شروین وکیلی، آقای هراری را با سواد می‌داند و او را نویسنده‌ای رند و زیرک و زبردست می‌داند. که توانسته چنین کتابی را بنویسد. اما به هر حال نقدی بر کتاب ایشان دارد و شروین عزیز در نهایت کتاب خودش را به نسبت بهتر از آن می‌داند و به همین دلیل توصیه دارد که هر دو کتاب را باهم بخوانید. البته همانطوری که در بالا بیان شد خود دکتر شروین وکیلی خودشان نویسنده کتاب فرگشت انسان هستند که در لینک بالا می‌توانید به رایگان فایل PDF این کتاب را دانلود کنید.

کتاب انسان خردمند در ابتدا و سال ۲۰۱۲ به زبان عبری و دو سال بعد به زبان انگلیسی ترجمه شد و نسخه‌ای که در حال بررسی است ترجمه کتاب انگلیسی به فارسی است. (کتاب در حال بررسی ترجمه نیک گرگین و نشر نو می‌باشد – در ویکی پدیا). کتاب یک کتاب میان‌رشته‌ای است از نقاط قوت آن می‌باشد. اما به عنوان یک متن علمی اختلال‌هایی دارد که باید به آن پرداخته شود.

یووال نوح هراری مورخی اسرائیلی است و اولین کتاب جدی‌اش همین کتاب است. او دکترایش را در آکسفورد اخذ کرده. کتاب‌ها و سخنرانی‌های خواندنی دارد که پیشنهاد می‌کنم بشنوید. هرچند شخصیت غیرعادی هم دارد و وابستگی به فکر دولت اسرائیل دارد و هیچ نامی از ایران در تاریخ جهان وجود دارد. (من معتقدم که یهودیان یکی از اقوام ایرانی هستند هرچند ما به طور ویژه به صهیونسیم و تفکر سیاسی آن نقد داریم).

آقای هراری هم‌جنس‌گراست و با یک مرد دیگر ازدواج کرده و لابلای سخنرانی‌هایش هم به آن اشاره می‌کند و به همین دلیل کمی باید حساس باشیم درباره‌ی نظراتش که پیرامون جنسیت مطرح می‌کند. همچنین گیاه‌خوار است و درباره‌ی خوردن گوشت حیوانات هم نظرات مخالفی دارد که عموما رمانتیک است تا علمی. به لحاظ دینی هم پیرو یهود نیست و پیرو یکی از شاخه‌های بودایی است و مهمترین نکته‌ای که دارند این است که «من» و سوژه انسانی را نفی می‌کنند.

اما خود کتاب:  یک نقد دیگر هم به آن وارد کرده‌اند و اینکه «هرآنچه علم بدیهی می‌داند و او بیان کرده درست است اما هرآنچه هراری از خودش گفته است؛ غلط است» شروین می‌گوید من موافق این نظر هستم. کتاب یک کتاب میان‌رشته‌ای که شروین هم موافق این نوع نگاه میان‌رشته‌ای است اما می‌گوید که هراری نتوانسته شروط میان‌رشته‌ای بودن را رعایت کند.

چون مسلط نیست اگر بخواهیم نقدی جدی بر آن وارد کنیم خیلی از مطالب آن ریزش خواهد کرد (به ویژه بخش‌های جانورشناسی‌هایش). البته شروین معتقد است که در بخش‌هایی ناآگاهی و کم‌سوادی هراری باعث این کار شده و در جاهایی هم سوگیری داشته و با قصد این کار انجام شده است.

نقد مهم دیگر این است که یک او یک نگاه عجیب و بحث‌برانگیز درباره‌ی سیرتاریخ بیان می‌کند (مگر می‌شود تاریخ جهان را بیان کرد و درباره‌ی ایران صحبت نکرد؟ بسیاری از تحولاتی که او بیان کرده در داخل ایرانی رخ داده که قدیمی‌ترین تمدن جهان است اما هیچ اشاره درستی به ایران نشده است) به نظر می‌رسد که هراری به جای بحث علمی، یک روایت خاص دارد که قصه‌ای است که تخیلی و در کلیت غلط است.

برای مثال کشاورزی و آنچه درباره‌ی خط و پول بیان می‌کند بدون تاریخ و پشتوانه‌ی متصل به ایران آن به هیچ عنوان هم اشاره نمی‌کند (گویی یک قصد آگاهانه بر ننوشتن آن وجود دارد). اولین باری که کتاب انسان خردمند نوشته شده به خط عبری است که ریشه در ایران زمین دارد و نادیده گرفتن نام ایران به مبهم‌گویی کشیده شده است!

دکتر شروین وکیلی در ادامه هم نظرات و دیدگاه‌های هراری را درباره‌ی دین به نقد کشیده و درباره‌ی زرتشت ، یهود و مسیحیت و بودایی‌ها به تفصیل توضیحاتی را ارائه کرده بسیار از نوشته‌های هراری درباره‌ی دین را غلط می‌شمارد. به همین شکل درباره‌ی امپراطوری هم جدای تعریف، به مصداق‌های نادرست آن اشاره می‌کند. (اشاره به دولت‌شهر، پادشاهی و امپراطوری). و شروین عزیز به وطر مثال روی مسئله‌ی هند و مزایا و مضرات استعمارگران از چند جهت پرداخته است.

در بخش‌های پایانی هم کتاب را بسیار جذاب و خواندنی دانسته و خواندن آن را برای همه توصیه می‌کند و از سویی این نوع کتاب‌ها را از نوع علوم برای همه برشمرده است و البته در مورد خطاهای بسیاری که در کتاب دارد نمی‌توان به آسانی گذشت (برای نمونه بحث تاریخی که در مورد آمار و زادگاه علم آمار داشته را هم رد می‌کند)

و هم‌چنین درباره آینده و کتاب دیگر هراری می‌گوید که یک نگاه علمی-تخیلی دارد و اینکه انسان‌نامیرا خواهد شد یا نه؟ شروین حیات‌جاویدان را ناممکن اما پیوند عمیق بدن میمونی مثل انسان با تکنولوژی را ممکن می‌داند.

تلاش کردم به صورت خلاصه اشاره کنم،

برای فهم دقیق پیشنهاد می‌کنم فیلم بالا را کامل ببینید

 

 

فایل PDF رایگان ۳۰ صفحه اول کتاب انسان خردمند

در لینک زیر هم می‌توانید فایل PDF سی صفحه نخست کتاب را که توسط نشر نو منتشر شده است را دانلود کرده و مطالعه کنید:

دانلود PDF کتاب انسان خردمند - یووال نوح هراری

دانلود فایل PDF کتاب انسان خردمند

فایل PDF – فرگشت انسان – شروین وکیلی

دکتر شروین وکیلی حدود ده سال قبل‌تر از منتشر شدن کتاب انسان خردمند کتاب را با عنوان فرگشت انسان منتشر کرده بودند که به رشد و تکامل گونه انسان (هومو ساپینس) پرداخته است که در فیلم بالا هم اشاره‌هایی به آن می‌شود. شما می‌توانید در لینک زیر این کتاب را به صورت رایگان دانل ود و مطالعه کرده و با کتاب انسان خردمند مقایسه کنید:

فایل PDF فرگشت انسان نوشته دکتر شروین وکیلی

دانلود فایل PDF کتاب فرگشت انسان – شروین وکیلی

فیلم کامل تکامل انسان خردمند

دکتر شروین وکیلی همانطوری که خدمت دوستان بیان کردم، زیست‌شناس و جانورشناس است. علاوه بر کتاب فرگشت انسان که در بالا امکان دانلود آن را دارید، می‌توانید فیلم کارگاه سه ساعته ایشان را در لینک زیر با عنوان «تکامل انسان خردمند» که از شامپانزه‌های روی درخت تا پیاده‌روی اولین گونه‌های انسانی خردمند در کویر آفریقا و خروج آنها از قاره سیاه و نحوه توزیع آنها (یعنی ما) را در کره خاکی ببینید. برای مشاهده این فیلم کلیک کنید:

فیلم آموزش سیر تکامل انسان - فرگشت انسان - داروین - توسط سجاد سلیمانی

برای مشاهده فیلم کامل تکامل انسان خردمند کلیک کنید

 درباره کتاب‌های دکتر شروین وکیلی  

دکتر شروین وکیلی هشتاد جلد از کتاب‌های خودشان را به صورت رایگان به مناسبت نوروز به دوستان و مخاطبانشان هدیه کردند. در ویدیو زیر شروین عزیز چرایی این کارشان را بیان کرده و هدفی که از آن دنبال می‌کنند را بیان می‌کنند:

.

.

اگر ویدیو بالا را مشاهده کردید و علاقمند بودید که توضیحات مختصر دکتر شروین وکیلی را درباره‌ی هر کدام از کتاب‌هایشان که به صورت ویدیوهای کوتاه منتشر شده است را ببنید، پیشنهاد می‌کنم به کانال آپارات شروین وکیلی مراجعه کنید.

وب‌سایت‌های شروین وکیلی و یووال نوح هراری

برای مشاهده وب‌سایت آقای شروین وکیلی به نام سوشیانس کلیک کنید. (همچنین کانال تلگرام آقای وکیلی)

برای مشاهده وب‌سایت رسمی یووال نوح هراری کلیک کنید

این ویدیو را من در کانال آپارات خودم و در این آدرس بارگزاری کرده‌ام.

برای مشاهده فیلم‌های بیشتر مراجعه کنید به:

تلوزیون زمان

 

۶ دیدگاه

  1. هراری قائل به داروینیزمه و اونو نه فقط به عنوان یک مسئله زیست شناختی بلکه به عنوان یک پارادایم فکری پذیرفته و بسیاری از نظریاتش مثل نگاهش به انسان و مسائل اخلاقی که در مصاحبه هاش مطرح کرده، مشتق از اونه. دکتر وکیلی اشاره جالبی به گرایشات سوسیالیستی هراری کردن اما چیزی که من از کتابای هراری فهمیدم (انسان خداگونه) اینه که داروینیزم رو فراتر از سوسیالیزم مینشونه و وقتی که صحبت از ایدئولوژی ها میکنه همه رو در نسبت با داروینیزم میسنجه. با وجود این مسائل، آقای وکیلی اعتقاد داره که نوشته های هراری مبنای نظری مبهمی داره و از این جهت در مقام نقد مبانی نظری کتاب بر نمیاد و بحث رو میبره به سمت عدم دقت دانش تاریخی هراری و موضوعات جزیره ای رو انتخاب میکنه و مورد نقد قرار میده.
    .
    دکتر وکیلی در جایی اشاره میکنه که هراری اعتقادی به “من” نداره که به نظرم این بحث میتونست دریچه ای برای ورود به ذهن هراری و دیدن دنیا از چشم اون باشه. اینکه هراری احساسات و آگاهی رو خِرخِر نورون های مغز انسان میدونه، قائل به نفس و روح نیست و به کنش الگوریتم های ژنتیکی اصالت میده آیا این مسئله حکایت از مبانی نظری هراری نمیکنه؟ آیا بررسی تاریخ موجودی با این ویژگی ها که اسمش انسان خردمنده نوعی قضاوت ویژه در مورد تاریخ رو به ارمغان نمیاره؟ اما متاسفانه ایشون این بحث رو نیمه کاره رها میکنه و باز برمیگرده به ایراد گرفتن از مباحث جزیره ای مثل تاریخچه استفاده از آمار، پیدایش خط و … که اثر وارد بودن یا نبودن اون انتقادات در کلیت بحث بسیار ناچیزه. اینکه استفاده از آمار ابتدا در ایران موضوعیت داشته یا در نقطه ای دیگه از جغرافیا، چه سهمی در تضعیف پایه های نگاه هراری به انسان، هستی و تاریخ داره؟ آیا همین که کتاب در مورد عام گونه بشره کافی نیست تا از نکته سنجی ها و حساسیت های جغرافیایی قدری فاصله بگیریم و به مجموعه مباحث در کنار هم نگاه بندازیم؟
    .
    البته هراری درکتاب انسان خردمند زیاد نظرات فلسفیش رو مطرح نکره. در انسان خداگونه بیشتر و در ۲۱ درس برای قرن ۲۱ ، بیشتر از دوتای قبلی به طرح اندیشه های فلسفیش پرداخته. وقتی که کتاب های هراری رو میخوندم احساس میکردم با این سن کمش شاید زود بوده که در مورد این طیف از موضوعات نظر بده. مباحث آقای وکیلی در مورد کم توجهی نویسنده به مستندات تاریخی، به فرض من صحه گذاشت. در هر صورت بحث من، ذهن، حیات و آگاهی در حوزه فلسفه، روانشناسی و زیست شناسی و لیبرالیزم و بازار آزاد درحوزه سیاست و اقتصاد چیزی نیست که خیلی راحت بشه در موردش به جمع بندی دقیقی رسید اون هم با این دیدگاه تند و ساختارشکنانه درکتابی که به قول دکتر وکیلی بیشتر جنبه ترویج علم داره و با مخاطبانی عمومی.
    .
    به طور کلی از مباحثی که دکتر وکیلی مطرح کردن بسیار استفاده کردم. به قول بیل گیتس، هراری نویسنده ایه که با تمام مخالفتایی که با اندیشش داری ولی بازم دوس داری نظراتشو بخونی.

  2. ایشون همون اول که گفت هراری همجنسگراست،هراری اسراییلیه ضد ایرانیه، به فرقه ای از بودایی باور داره، کار نقد خراب شده، شما نباید stereotype بکنید و ذهن افراد رو تحت تاثیر قرار بدید،
    یا اینکه مدام گفته میشه ایشون انسان غیرنرمالی هست، کل نقد رو زیر سوال میبره چون ذهن ایشون راجع به نقد فقط بد کردن سوژه هست، به نظر میاد ایشون کتاب انگلیسی رو نخوندند و homodeus و ۲۱ lesson رو هم، چون بسیار متن جالب و قوی هست و کتاب هست نه یک مقاله آکادمیک، شما در کتاب ذوش تحقیق و متدولوژی رو قرار نیست بنویسید، اقای وکیلی متاسفانه نمیدونن که کتاب اصلا علم نیست مقاله علم هست اونم نه هر مقاله ای . به هر حال کتابهای ایشون یک جنبشی رو بوجود آورده و بسیار تاثیر گذاره اونطوری که در داووس، در دانشگاهای مختلف و کنفرانسهای مختلف بحث میشه، ایشون خداناباوره و خودش داخل خیلی از پادکستها و ویدیوها گفته،
    بطور کلی از کلمات و جمله هایی که استفاده میکنند متاسفانه نقدشون رو زیر سوال میبره،

  3. متاسفانه برخلاف تصورم نقد ضعیفی بود.
    گویا فراموش کردند که اسکوپ مساله فراتر از مرزها هست.
    قرار است تاریخ یک موجود بر روی زمین شرح داده شود.
    افق دید ایشان برای این مساله بدین بزرگی بسیار کوچک است و
    چون اگر افق دیدشان بزرگ بود . درگیر مسائلی چون نژاد و دین و مذهب و این کشور و اون کشور نمیشدند .
    بعید میدانم کتاب انسان خردمند هم رو دقیق مطالعه کرده باشند.
    متاسفانه تعصب ایشان به ایران باعث شده مساله بدین بزرگی را حقیر ببینن.

    سجاد جان فرگشت هم ابتدا توسط داروین مطرح شد و نه هراری و شروین وکیلی. :)))))
    شما هم مساله رو بومی و ملی نکنید. :))

    • سجاد سلیمانی

      سپاس از مهدی عزیز که وقت ارزشمندش را برای دیدن این نقد خرج کرد.

      عزیز, راستش من پاسخگوی به نقد شما به شروین نیستم، صاحب نقد می‌تونه از خودش دفاع کنه و خوش‌بختانه در تلگرام آی‌دی مستقیم و فعالی داره که شما می‌توانی از خودشان سوال بپرسی ( @SherwinVakili )
      اما به نظرم نقد شروین ایران‌پرستانه هم باشد، بی‌راه نیست. وقتی مورخی مثل هراری قصدِ بیانِ سیرتکاملی تمدن جهان را دارد، ندیدن تمدن عظیم و قدیمی و قدرتمندی مثل تمدن ایران باستان، یا ضعف علمی است یا ندیدن آگاهانه. و من فکر می‌کنم شروین روی این موضوع ایستاد چون این قصد را، آگاهانه دید. به گفته بسیاری، در تاریخ‌نگاری عالم، محدود کردن تاریخ فکر و تمدن و انسان به جایی در اروپا ، همواره مورد نقد ساکنان تمدن‌های دیگر بوده است.

      درمورد فرگشت هم فکر می‌کنم خیلی باسرعت تایپ کردی و دقت لازم در بیان نظرت را من ندیدم. راستش را بخواهی، من یا شروین یا هیچ‌کس دیگری ادعای «ساخت ایران بودن فرگشت» را نداشته، بحث مرور دوباره این ایده از نگاهی دیگر و یافته‌های جدید است که توسط آدم‌های مختلف انجام شده و شروین هم یکی از این‌ها. قطعا نه بومی است و نه تلاش برای بومی‌سازی شده 😉

      به هر حال، از تو سپاس گذارم که وقت گذاشتی و موضوع را بررسی کرده‌ای. صاحب فکرهای جذاب و نو و کتاب‌های بزرگ مورد توجه بسیاری قرار می‌گیرند و نقدها شروع می‌شود. به نظرم شروین شروع خوبی کرده و باید دید بزرگان وصاحبان فکر و قلم کی می‌توانند و می‌خواهند به این مسئله ورود کنند، تا ما فرصت و شانس آشنایی و دیدن رویارویی نقادانه افکار را (به عنوان پدیده‌ای بسیار جذاب – به ویژه در این آب و خاک) داشته باشیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.